Ένα νέο βιβλίο εκδόθηκε αυτές τις ημέρες από τις Εκδόσεις των Αδελφών Αντ. Σταμούλη, στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για μία νέα μελέτη του φιλολόγου και δρος Ιστορίας της Εκπαιδεύσεως Θεοδώρου Α. Νημά που τιτλοφορείται «Αθλητική Ιστορία των Ελλήνων από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα», εκτείνεται δε σε 446 σελίδες και εμπλουτίζεται με πολλές εικόνες, από τις οποίες οι περισσότερες έγχρωμες.

Μία ιστορική μελέτη του Τρικαλινού φιλολόγου– ιστορικού και επιτίμου προέδρου του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Θεοδώρου Α. Νημά.

Ένα ακόμα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο –ουσιαστική συμμετοχή στον εορτασμό των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, εξέδωσε αυτές τις ημέρες ο Φιλολογικός, Ιστορικός, Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων, σε συνεργασία με τις Εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη (Θεσσαλονίκη), που είναι το υπ’ αρ. 20 της σειράς αυτοτελών βιβλίων «Κείμενα και Μελέτες». Πρόκειται για την ιστορική μελέτη του Τρικαλινού φιλολόγου– ιστορικού και επιτίμου προέδρου του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Θεοδώρου Α. Νημά που τιτλοφορείται «Η συμμετοχή των Τρικαλινών στους Εθνικούς Αγώνες και οι Πεσόντες υπέρ Πατρίδος (1600-1944)». Το βιβλίο αυτό αποτελείται από 312 σελίδες σχήματος 24Χ17 εκ. και είναι ο καρπός πολύχρονης έρευνας και μελέτης.

Ειδικότερα στην αρχή του βιβλίου παρατίθενται Πρόλογοι του Δ.Σ. του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων (σελ. 11-12) και του συγγραφέα (σελ. 13-15), ενώ το κυρίως βιβλίο διαιρείται σε τρία μέρη (3) μέρη.

ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΧΡ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ. Οι Χασιωτες κλεφταρματολοί Νἀσιος και Γιαννούλας Μάνδαλος. Με βάση πρωτογενείς πηγές

Έκδοση του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. και των Εκδόσεων Κ. & Μ. Σταμούλη. Θεσσαλονίκη 2021, σελ. 102.

Μια ακόμη ουσιαστική συμμετοχή στον εορτασμό των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821 επιχειρούν από κοινού ο Φιλολογικός, Ιστορικός, Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων και οι Εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη (Θεσσαλονίκη) με την έκδοση ενός νέου ιστορικού βιβλίου. Πρόκειται για το υπ’ αρ. 21 της σειράς αυτοτελών βιβλίων «Κείμενα και Μελέτες» του Φ.Ι.ΛΟ.Σ., που εμπεριέχει την ιστορική μελέτη του Χασιώτη (από την Οξύνεια) διδάκτορα της γερμανικής φιλολογίας και ιστορικού ερευνητή Ευθυμίου Χρ. Παπαχρήστου  με τίτλο «Οι Χασιώτες κλεφταρματολοί Νάσιος και Γιαννούλας Μάνδαλος με βάση πρωτογενείς πηγές». Το ιδιαιτέρου ενδιαφέροντος αυτό βιβλίο αποτελείται από 102 σελίδες σχήματος 24Χ17 εκ. και είναι ο καρπός πολύχρονης έρευνας και μελέτης.

Στην σύντομη Εισαγωγή του ο Συγγραφέα (σελ. 15) εκθέτει τον στόχο του συγκεκριμένου πονήματος και αναφέρεται στην ιδιαίτερη αξία της συλλογής πρωτογενών πηγών.

Το κυρίως βιβλίο διαιρείται σε τρείς (3) ενότητες. Στην πρώτη (σελ. 17-18) γίνεται λόγος για τους Χασιώτες (από την Μερίτσα/Οξύνεια) κλεφταρματολούς Μανδαλαίους, όπως αυτοί μνημονεύονται στα κλέφτικα δημοτικά τραγούδια.

Η δεύτερη ενότητα (σελ. 19-31) είναι αφιερωμένη στον Νάσιο (Αθανάσιο) Μάνδαλο. Ο αναγνώστης παρακολουθεί την ζωή του ήρωα από την γέννησή του έως τον θάνατό του (1745-1855, 110 χρονών!).  Η καταγωγή του και το αρματολίκι στο οποίο διαδέχτηκε τον πατέρα του αποτελούν βασικά σημεία της πρώτης ενότητας. Ακολουθεί η μύησή του στην Φιλική Εταιρεία, οι πολυετείς αγώνες του εναντίον των Οθωμανών, η συμμετοχή του στην Επανάσταση του 1821, τόσο στην Πίνδο όσο και στη νότια Ελλάδα, η εμπλοκή του στις εμφύλιες διαμάχες στα αρματολίκια των Χασίων, καθώς και η δίωξή του από τους Οθωμανούς και η δήμευση της περιουσίας του. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην δράση του μετά το 1828 και στην συμμετοχή του στην Επανάσταση του 1854.

Στην τρίτη ενότητα (σελ. 32-39) εξιστορούνται η ζωή και η δράση του Γιαννούλα Μάνδαλου, γιου του Νάσιου, ήτοι η συμμετοχή του στην Επανάσταση του Ασπροποτάμου, η αναγνώριση των υπηρεσιών του προς την Πατρίδα διά της απονομής του «Αργυρού Αριστείου». Στην συνέχεια παρουσιάζονται και άλλα μέλη της οικογένειας των Μανδαλαίων, πάντα βάσει των πληροφοριών που παρέχουν οι πηγές. Η τρίτη ενότητα κλείνει με έναν σύντομο επίλογο (σελ. 39-41), όπου ο ερευνητής αισθητοποιεί την παρουσία των Μανδαλαίων στην σύγχρονη Καλαμπάκα.

Το βιβλίο ολοκληρώνεται με ένα εκτενές Παράρτημα (σελ. 43-94), στο οποίο παρατίθενται οι πρωτογενείς πηγές τις οποίες εντόπισε και μελέτησε ο συγγραφέας για την συγγραφή του πονήματός του: εφημερίδες της εποχής, επιστολές, κυβερνητικά και βασιλικά έγγραφα, αιτήσεις και δημοτικά τραγούδια.

Στο τέλος (σελ. 95-96) καταχωρίζεται η βιβλιογραφία (πηγές και βοηθήματα), καθώς και Ευρετήριο Ονομάτων (σελ. 97-100).

Το βιβλίο ενδιαμέσως εμπλουτίζεται με φωτογραφικό υλικό εθνικών αγωνιστών και των εγγράφων-πηγών, καθώς και με ένα εξαιρετικό σκίτσο του Νάσιου Μάνταλου που φιλοτέχνησε ειδικά για το εν λόγω βιβλίο ο Καλαμπακιώτης καλλιτέχνης ζωγράφος Κώστας Αδάμος. 

Ο Ευθύμιος Παπαχρήστος με το βιβλίο του αυτό αποτίει φόρο τιμής σε μια ηρωική οικογένεια της γενέθλιας γης του (της Μερίτσας/Οξύνειας Καλαμπάκας), που πρόσφερε πολλά στον αγώνα της ανεξαρτησίας από τον Οθωμανό κατακτητή και είναι ευτυχής συγκυρία που συμπίπτει η έκδοσή του με τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση.

Το βιβλίο διατίθεται από τα βιβλιοπωλεία.

Κυκλοφόρησε ο 40ός τόμος (2020) του ετησίου περιοδικού επιστημονικού συγγράμματος «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ», το οποίο εκδίδει ανελλιπώς κάθε χρόνο από το 1981 ο Φιλολογικός, Ιστορικός, Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων και διατίθεται από τα βιβλιοπωλεία.

Ειδικότερα ο τόμος αυτός περιλαμβάνει:

Α. ΦΙΛΟΛΟΓΙΑ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Ζ. ΣΟΦΙΑΝΟΥ (1935-2008), καθηγητή Ιονίου Παν/μίου,

– «Οι κατάλογοι χειρογράφων των Μονών των Μετεώρων και ο Λέανδρος Βρανούσης (1921-1993)» (σελ. 7-16).

ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α. ΝΗΜΑ, φιλολόγου – δρος ιστορίας εκπαιδεύσεως,

– «Ετυμολογία των παλαιών ονομάτων των οικισμών του Ν. Τρικάλων» (σελ. 17-32).

Β. ΙΣΤΟΡΙΑ

ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α. ΝΗΜΑ, φιλολόγου – δρος ιστορίας εκπαιδεύσεως,

– «H οθωμανική απογραφή του 1454/55 σε δεκαπέντε οικισμούς των δυτικών Χασίων: Πληθυσμός, παραγωγή, φόροι, ονόματα κατοίκων» (σελ. 35-82.

ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΧΡ. ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ, δρος γερμανικής φιλολογίας,

– «Από την αρχαία ελληνική Οξύνεια στη σλαβική Μερίτσα και πάλι στην Οξύνεια» (σελ. 83-108.

ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΘ. ΠΛΑΤΗ, φιλολόγου – δρος ιστορίας Α.Π.Θ.,

– «Ευθύμιος Οικονομίδης – Αλέξανδρος Δούκας: δύο περιπτώσεις τοπικού μεγαλοϊδεατισμού στον επαρχιωτικό τύπο κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα» (σελ. 109-118).

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΛΙΟΥΠΗ (1919-2011), γεωπόνου – εφέδρου ταγματάρχη,

– «Αναμνήσεις Ελληνοϊταλικού Πολέμου 1940-41, Κατοχής (1941-44) και Εμφυλίου (1945-49)» (σελ. 119-184).

ΙΩΑΝΝΗ  Φ. ΤΕΝΤΟΛΟΥΡΗ, επίτ. σχολικού συμβούλου δασκάλων,

– «Το Εκκλησιαστικό Οικοτροφείο Αρρένων Τρικάλων  «Άγιοι Ανάργυροι» (1954 – 1997)» (σελ. 185-258).

Γ. ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΕΛ. ΡΑΠΤΗ, δρος λαογραφίας,

– «Παιδικός βίος στο Μυρόφυλλο Τρικάλων κατά τον 19ο και 20ό αιώνα» (σελ. 261-280).

Δ. ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

ΗΛΙΑ ΚΕΦΑΛΑ, «Ο Γρασίδας (διήγημα)» (σελ. 283-287).

EΛΕΝΗΣ  ΑΛΕΞΙΟΥ, «Η ψυχή που έγινε πουλί (διήγημα)» (σελ. 288-290).

ΘΕΟΔΟΣΗ ΤΖΙΑΦΕΤΑ (1952-2020), «Homo, quo vadis? – Σπαρτοί (ποιήματα)» (σελ. 291-292).

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΒΑΝΑΡΙΩΤΗ, «Υπάρχεις εσύ – Οκτώβρης – Τα παραμύθια (ποιήματα)» (σελ. 293-294).  

Ο τόμος περιλαμβάνει ακόμη: «Νέα Βιβλία» (σελ. 295-297), «Βιβλιοκρισίες» (σελ. 298-313), «Σχόλια» (σελ. 314-324), «Οδηγίες προς τους Συνεργάτες» (σελ. 325-326) και τις «Δραστηριότητες του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων» (σελ. 327).

ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α. ΝΗΜΑ: Η Εκπαίδευση στη Θεσσαλία κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Θεσσαλονίκη, Εκδόσεις Κ. & Μ. Σταμούλη, 2020, σσ. 479. [Φ.Ι.ΛΟ.Σ. – Σειρά: Κείμενα και Μελέτες, αρ. 9].

Στη σειρά “Κείμενα και Μελέ­τες”, αρ. 9, του εκδοτικού οίκου Κ. & Μ. Σταμούλη / Ιω. Αρχ. Χαρπαντίδη (Θεσσαλονίκη) και του Φιλολογικού – Ιστορικού – Λογοτεχνικού Συνδέσμου (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων εκδόθηκε προσφάτως το βιβλίο του Τρικα­λινού φιλολόγου – ιστορικού Θεοδώρου Νημά με τίτλο: «Η Εκπαίδευση στη Θεσσαλία κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Συμβολή στη μελέτη του Θεσσαλικού Δια­φωτισμού», σελίδες 479. Πρόκειται για εμπλουτισμένη με σημαντικές προσθήκες και βελτιώσεις επανέκδοση (1η έκδοση, 1995) της εξαντλημένης εδώ και είκοσι χρόνια διδακτορικής διατριβής του συγγραφέα, η οποία είχε εγκριθεί με “άριστα” από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το εν λόγω βιβλίο αναφέρεται στην ελληνική εκπαίδευση (σχολεία, δάσκαλοι, βιβλία κ.ά.) της Θεσσαλίας κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας και έχει γραφεί με βάση, κυρίως, πρωτογενές υλικό (ανέκδοτοι κώδικες μοναστηριών και άλλα έγγραφα), αλλά και με αξιοποίηση των σχετικών δημοσιευμάτων για όσα αφορούν, κυρίως, στην Ανατολική Θεσσαλία.

Το Σάββατο 28 Δεκεμβρίου 2019 σε ειδική εκδήλωση ο Φ.Ι.ΛΟ.Σ. θα απονείμει
το «Αριστείο Φιλολογίας» 2019

Το Σάββατο 28 Δεκεμβρίου 2019 και ώρα 11.30 π.μ., στην αίθουσα της «Βιβλιοθήκης Παναγιώτη και Μαρίας Χατζηγάκη – Φ.Ι.ΛΟ.Σ.» (Πλατεία Ρήγα Φεραίου), ο Φιλολογικός, Ιστορικός, Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων θα απονείμει το Αριστείο Φιλολογίας στην Παρασκευή Πατραμάνη του Βασιλείου και της Ευαγγελίας, απόφοιτο του 5ου Γενικού Λυκείου Τρικάλων, η οποία εισήχθη σε τμήμα Φιλολογίας με την υψηλότερη βαθμολογία από όλους τους αποφοίτους Λυκείων του Ν. Τρικάλων. Συγκεκριμένα η Παρασκευή Πατραμάνη εισήχθη στο Τμήμα Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με 18.702 μόρια.
Το Αριστείο Φιλολογίας «Χρίστος Θεοδωρίδης», το οποίο θα απονεμηθεί στην Παρασκευή Πατραμάνη, περιλαμβάνει ειδικό δίπλωμα τιμής και χρηματικό βραβείο, που είναι προσφορά της κ. Νίκης Παπατριανταφύλλου-Θεοδωρίδη, ομ. καθηγήτριας του Αριστ. Παν/μίου Θεσ/νίκης, εις μνήμην του αειμνήστου συζύγου της Χρίστου Θεοδωρίδη, κλασικού φιλολόγου – καθηγητή του Α.Π.Θ. Επίσης θα της δοθούν δωρεάν και όλοι οι διαθέσιμοι τόμοι του επιστημονικού περιοδικού «Τρικαλινά» (πάνω από 20 τόμοι) και άλλες εκδόσεις του Φ.Ι.ΛΟ.Σ.
Σε τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας κανένας δεν εισήχθη με βαθμό άνω του 18. Ως εκ τούτου δεν θα απονεμηθεί φέτος Αριστείο Ιστορίας και έπαινοι.

Εκδόθηκε ο 39ος τόμος (2019), σελ. 224
του επιστημονικού περιοδικού «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ»
Περιέχει 11 αξιόλογες δημοσιεύσεις για την περιοχή Τρικάλων
—————————–

Εκδόθηκε και διατίθεται από τα βιβλιοπωλεία ο 39ος τόμος (2019) του επιστημονικού περιοδικού «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ», το οποίο εκδίδει ανελλιπώς από το 1981 ο Φιλολογικός, Ιστορικός, Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων. Ο εν λόγω τόμος αποτελείται από 224 σελίδες και περιλαμβάνει 8 ενδιαφέρουσες, πρωτότυπες επιστημονικές μελέτες, 3 λογοτεχνικές συνεργασίες (ποιήματα και πεζά), και άλλες δημοσιεύσεις για την περιοχή Τρικάλων.

Αναλυτικά τα περιεχόμενα του τόμου έχουν ως εξής:
Συνέχεια →

Την Πέμπτη 14 Μαρτίου 2019, και ώρα 7 μ.μ., στην αίθουσα εκδηλώσεων του Μουσείου Τσιτσάνη  (Κτίριο Παλαιών Φυλακών) στα Τρίκαλα, θα γίνει η παρουσίαση των επιστημονικών περιοδικών «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ» τ. 38ος (2018), το οποίο εκδίδει ο Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων, και «ΘΕΣΣΑΛΙΚΑ ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ» τ.  8ος (2018), το οποίο εκδίδει η Φ.Ι.Α.Λ.Ε.Θ.

Την εκδήλωση συνδιοργανώνουν ο Φιλολογικός, Ιστορικός, Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων, η Φιλολογική, Ιστορική, Αρχαιολογική, Λαογραφική Εταιρεία Θεσσαλίας (Φ.Ι.Α.Λ.Ε.Θ) και το Μορφωτικό Ίδρυμα της Ενώσεως Συντακτών Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδος και Εύβοιας.

Για τα «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ» θα μιλήσει ο κ. Δημήτρης Καραθάνος, συντονιστής εκπαιδευτικού έργου Περιφερειακής Δ/νσης Εκπαίδευσης Θεσσαλίας και για τα «ΘΕΣΣΑΛΙΚΑ ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΑ» η κ. Ελένη Τζαβέλλα, διευθύντρια του 2ου Δημοτικού Σχολείου Οιχαλίας. Την εκδήλωση θα συντονίσει ο κ. Δημήτρης Χορταργιάς, δημοσιογράφος – πρόεδρος της Ενώσεως Συντακτών Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδος και Εύβοιας, καθώς και πρόεδρος του Μορφωτικού Ιδρύματος αυτής.

Η μετάφραση τρικαλινών ποιητών στα βουλγαρικά, η σχέση του Βασίλη Τσιτσάνη με τα ρωμαϊκά ερωτικά άσματα, ο εντοπισμός βαλκανισμών στο τρικαλινό ιδίωμα, η κατάληψη της Θεσσαλίας το 1917 από τους Γάλλους “Συμμάχους” (με πλούσιο φωτογραφικό υλικό), νεκρικά έθιμα της περιοχής, η πολιτιστική παρουσία τρικαλινών στην Κοζάνη στην μεταπολεμική περίοδο, η περιοχή του Ασπροποτάμου στο «Οδοιπορικό του ’43» του Γιάννη Μπεράτη, η διοικητική οργάνωση της περιοχής μας στα χρόνια του Αλή πασά, η εγκατάσταση προσφύγων στη Θεσσαλία στις αρχές του 20ού αι., θέματα εκκλησιαστικής ιστορίας, καθώς και θέματα αρχαιολογικού ενδιαφέροντος και συντήρησης έργων σε ναούς και μονές περιλαμβάνονται στον 38ο τόμο του περ. «ΤΡΙΚΑΛΙΝΑ» και αποτελούν ένα μέρος από τις εισηγήσεις στο 11ο Συμπόσιο Τρικαλινών Σπουδών (Νοέμ. 2017).

Μελέτες που αφορούν σε σημαίνοντα πρόσωπα της Θεσσαλίας της περιόδου της Τουρκοκρατίας αλλά και μετά, στοιχεία για την οθωμανική απογραφή του 1454/55 σε έντεκα χωριά στα ριζά των Χασίων (παραγωγή, φόροι, ονόματα κατοίκων κ.ά.), πώς οργανώθηκαν η Θεσσαλία και η Ήπειρος μετά την απελευθέρωσή τους (1881), παρουσίαση της “Βοτανικής” (1838) του Διονυσίου Πύρρου, θέματα που αφορούν στο Θεσσαλικό Γεωργικό Ταμείο και στον ρόλο του στην εγκατάσταση ακτημόνων, αλλά και σε εξαίρετες τοιχογραφίες καρδιτσιώτικου ναού (18ου αι.) δημοσιεύονται στον 8ο (2018) τόμο των «ΘΕΣΣΑΛΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΗΜΑΤΩΝ». Και στα δύο επιστημονικά αυτά περιοδικά υπάρχει μεγάλη ποικιλία θεμάτων και είναι βέβαιο ότι ο αναγνώστης θα βρει πολλά που θα του κεντρίσουν το ενδιαφέρον.